المنسوب لإمام الرضا ( ع ) ( مترجم : نصير الدين امير صادقى )

46

طب الرضا ( ع ) - طب و بهداشت از امام رضا ( ع ) ( فارسي )

( 1 ) اما سوراخهاى بينى دو نقيب او هستند . بويهائى را كه خوش و معطر است و پادشاه آن را دوست دارد بر او داخل ميكنند و چون بوى بدى پيدا شد كه شاه از آن نفرت داشت بدستها فرمان ميدهد كه جلوى بينى را بگيرند و از ورود آن ممانعت كنند . براى اين سلطه و اقتدارى كه به اين پادشاه داده‌اند علاوه بر خوشى و ناخوشى كه از اعوان و عمال خود مىبيند برابر كارهايش ثواب‌ها و عقابها مقرر است ، شكنجه او از شكنجه‌هاى پادشاهان ظاهرى قهار جهان سخت‌تر است ، ثواب او از پاداش آنها بالاتر اما شكنجه او اندوه است و پاداش او سرور و خوشى است . ( 2 ) منشأ حزن و اندوه طحال ( سپرز ) است و مبدء سرور و خوشى كليه و ثرب است و از كليه‌ها دو رگ به صورت اتصال دارد از اين رو سرور و اندوه آشكار و علامتشان به روى صورت پديدار مىشود . و اين رگها كه در تن آدمى است راههائى است از عمال بسوى پادشاه و از پادشاه بسوى عمال و شاهد بر اين مطلب آنست كه وقتى دوا ميخوريد رگها آن دوا را بفعاليت خود به محل درد مىرساند . ( 3 ) بدان كه جسد آدمى بمنزله زمينى است پاكيزه كه چون به آبادانيش مشغول شوى و آبيارى كنى بطورى كه در آبياريش افراط نكنى تا غرق شود ( به صورت باتلاق و لجنزارى در آيد ) و تفريط نكنى تا از كم آبى تشنه بماند و خشگ شود البته هميشه معمور و آبادان خواهد بود حاصلش فراوان و زراعتش پاكيزه خواهد شد و اگر از آن غفلت بورزى فاسد و خراب خواهد گشت و گياه و سبزه در آن روئيده نخواهد شد . بدن آدميزاد بمنزله همين زمين است به تدبير درست